Bijzondere categorieën persoonsgegevens, zoals gedefinieerd in artikel 9 van de AVG, omvatten gegevens waaruit ras of etnische afkomst, politieke opvattingen, religieuze of levensbeschouwelijke overtuigingen, vakbondslidmaatschap, genetische gegevens, biometrische gegevens voor identificatiedoeleinden, gezondheidsgegevens en gegevens over seksueel gedrag of seksuele geaardheid blijken. Verwerking van deze categorieën is standaard verboden, met beperkte uitzonderingen zoals uitdrukkelijke toestemming, arbeidsrechtelijke verplichtingen of een zwaarwegend algemeen belang.
De verhoogde gevoeligheid van deze gegevenscategorieën vereist evenredig sterkere beschermingsmaatregelen, waaronder versleuteling in rust en tijdens overdracht, strikte toegangscontroles en uitgebreide gegevensbeschermingseffectbeoordelingen. Organisaties moeten voor elke verwerkingsactiviteit met bijzondere categorieën een geldige rechtsgrondslag kunnen aantonen en grondige documentatie bijhouden voor toezicht door de toezichthouder.