Risks

Risicobeoordelingen uitvoeren


title: Risicobeoordelingen uitvoeren description: Leer hoe je systematische risicobeoordelingen uitvoert en risico's effectief behandelt in Tidal Control sidebar_position: 2

Risicobeoordelingen uitvoeren

Wat is een risicobeoordeling?

Een risicobeoordeling is een systematisch proces om potentiële risico's te identificeren, evalueren en prioriteren die je organisatie kunnen beïnvloeden. Het omvat het analyseren van bedreigingen, kwetsbaarheden en de potentiële impact om risico's effectief te beheersen.

Het proces bestaat uit vijf hoofdstappen:

  1. Risico's identificeren - Bedreigingen en kwetsbaarheden in kaart brengen
  2. Risico's analyseren - Waarschijnlijkheid en impact bepalen
  3. Behandeling bepalen - Accepteren, vermijden, verminderen of overdragen
  4. Restrisico's evalueren - Vergelijken met acceptatiecriteria
  5. Monitoren en bijstellen - Effectiviteit bewaken en aanpassen
Info

Frequentie risicobeoordeling: Voer minimaal jaarlijks een volledige risicobeoordeling uit, of vaker bij significante wijzigingen in organisatie, technologie, of bedrijfsomgeving.

Risicobeoordeling uitvoeren

Beoordeling (Assessment) starten

  1. Ga naar de Risks pagina via het hoofdmenu
  2. Klik op een risico naam om de details te openen
  3. Selecteer de "Rating" tab in de interface

Risk assessment interface

Inherent risico beoordelen

Waarschijnlijkheid en impact inschatten

Likelihood (Waarschijnlijkheid) instellen:

  1. Selecteer de Likelihood dropdown
  2. Kies uit de beschikbare opties:
    • 1 - Remote - Zelden of nooit voorkomend (<1% kans per jaar)
    • 2 - Unlikely - Onwaarschijnlijk maar mogelijk (1-10% kans per jaar)
    • 3 - Possible - Redelijke kans op voorkomen (11-50% kans per jaar)
    • 4 - Likely - Waarschijnlijk binnen afzienbare tijd (51-90% kans per jaar)
    • 5 - Very likely - Bijna zeker dat het gebeurt (>90% kans per jaar)

Impact (Gevolgen) bepalen:

  1. Selecteer de Impact dropdown
  2. Beoordeel de potentiële schade:
    • 1 - Insignificant - Verwaarloosbare gevolgen
    • 2 - Minor - Beperkte impact op organisatie
    • 3 - Moderate - Aanzienlijke maar beheersbare gevolgen
    • 4 - Major - Ernstige impact op bedrijfsvoering
    • 5 - Extreme - Kritieke bedreiging voor organisatie

Automatische risk score:

  • Tidal berekent automatisch: Likelihood × Impact = Risk Score
  • Score 1-6: Low risk (groen)
  • Score 7-15: Medium risk (oranje)
  • Score 16-25: High risk (rood)

Comments toevoegen

Beoordeling onderbouwen:

  1. Gebruik het Comments veld om je inschatting te motiveren
  2. Beschrijf specifieke factoren die de waarschijnlijkheid beïnvloeden
  3. Leg uit welke impact verwacht wordt bij dit risico
  4. Verwijs naar concrete voorbeelden of historische incidenten

AI-ondersteuning gebruiken:

  • **Klik op "Ask TidalBot" of het TidalBot icoontje (3 sterretjes) ** voor geautomatiseerde risicobeoordeling
  • AI analyseert organisatie context en genereert realistische beoordeling
  • Review en pas aan op basis van specifieke omstandigheden
Tip

Consistente beoordeling: Gebruik dezelfde criteria voor alle risks. Documenteer je beoordelingsmethodiek om consistentie tussen verschillende beoordelaars te waarborgen.

Behandelplan (Treatment Plan) bepalen

Behandelopties selecteren

Na de beoordeling van het inherente risico moet je bepalen hoe het risico behandeld wordt:

Reduce (Verminderen) - Meest gebruikte optie:

  • Implementeer controls om waarschijnlijkheid of impact te verkleinen
  • Voorbeeld: Firewall installeren tegen cyberaanvallen
  • Geschikt voor: Middelgrote tot hoge risico's die beïnvloedbaar zijn

Accept (Accepteren):

  • Bewust accepteren van het risico zonder extra maatregelen
  • Voorbeeld: Laag financieel risico dat duurder is om te mitigeren
  • Geschikt voor: Lage risico's of waar mitigatie niet kosteneffectief is

Transfer (Overdragen):

  • Risico verschuiven naar andere partij (verzekering, outsourcing)
  • Voorbeeld: Cyberverzekering afsluiten voor datalekrisico's
  • Geschikt voor: Financiële risico's of gespecialiseerde expertise

Avoid (Vermijden):

  • Activiteit die risico veroorzaakt volledig stoppen
  • Voorbeeld: Bepaalde technologie niet gebruiken
  • Geschikt voor: Zeer hoge risico's waar alternatieven bestaan

Reduce gekozen? Dan ook Controls koppelen

Controls selecteren:

  1. Kies "Reduce" als treatment
  2. Review relevante controls indien er al controls zijn gekoppeld aan het risico
  3. Voeg relevante controls toe door het Controls veld te selecteren en te zoeken of te selecteren uit de lijst.
  4. Meerdere controls mogelijk per risico

Effectieve control mapping:

  • Preventieve controls - Voorkomen dat risico zich voordoet
  • Detective controls - Detecteren wanneer risico optreedt
  • Corrective controls - Herstellen na risico incident
  • Compenserende controls - Alternatieve bescherming

Notities (Comments):

  • Leg uit waarom je deze treatment hebt gekozen
  • Beschrijf hoe controls het risico mitigeren
  • Vermeld eventuele beperkingen van gekozen aanpak

Restrisico (Residual Risk) beoordelen

Restrisico inschatten

Na behandeling moet je het overblijvende risico beoordelen:

Nieuwe likelihood en impact:

  1. Overweeg effect van gekoppelde controls
  2. Stel nieuwe Likelihood in (meestal lager door preventieve controls)
  3. Bepaal nieuwe Impact (mogelijk lager door detective/corrective controls)
  4. Automatische herberekening van Residual Risk score

Realistische inschatting:

  • Controls zijn niet 100% effectief - Houd rekening met implementatie gaps
  • Human factor - Procedures kunnen niet altijd correct gevolgd worden
  • Technische beperkingen - Systemen kunnen falen of omzeild worden
  • Nieuwe bedreigingen - Risico's evolueren ondanks huidige controls

Acceptabiliteit beoordelen

Risicobereidheid (Risk appetite) toetsen:

  • Vergelijk restrisico met organisatie risicobereidheid (Risk Appetite)
  • Hoog restrisico vereist mogelijk aanvullende controls
  • Acceptabel restrisico kan goedgekeurd worden door management
Warning

Restrisico >= Inherent risico: Als het restrisico hoger uitvalt dan het inherente risico, controleer je risicobeoordeling. Dit kan gebeuren bij slechte control implementatie of nieuwe bedreigingen.

AI-ondersteuning gebruiken

TidalBot inzetten

Automatische beoordeling:

  1. Klik "Ask TidalBot" in Comments sectie
  2. AI analyseert:
    • Organisatie context en sector
    • Beschikbare asset informatie
    • Vergelijkbare risks in database
    • Industrie best practices

AI output gebruiken:

  • Review gegenereerde beoordeling kritisch
  • Pas aan voor specifieke context van je organisatie
  • Voeg organisatie-specifieke factoren toe
  • Gebruik als startpunt voor discussie met stakeholders

AI beperkingen:

  • Kan recente ontwikkelingen missen
  • Vereist menselijke validatie en contextkennis

Best practices voor beoordeling

Objectieve beoordeling

Consistentie waarborgen:

  • Gebruik standaard criteria voor likelihood en impact scores
  • Betrek meerdere belanghebbenden voor bredere perspectief
  • Documenteer aannames en uitgangspunten
  • Review beoordelingen periodiek met "fresh eyes"

Evidence-based aanpak:

  • Verwijs naar historische data waar beschikbaar
  • Analyseer vergelijkbare organisaties en hun ervaringen
  • Gebruik industrie statistieken ter calibratie binnen de sector
  • **Voeg Expertise toe ** zoals expertbeoordelingen door risico specialisten

Beoordeling validatie (optioneel)

Peer review proces:

  • Tweede beoordelaar controleert assessment
  • Management review voor hoge risico's
  • Subject matter expert input bij technische risks
  • Cross-functional feedback voor business impacts

Kwaliteitscontroles:

  • Logische consistentie tussen waarschijnlijkheid en impact
  • Realistische behandelopties gekozen
  • Adequate control reikwijdte voor behandeling van risico's met controls
  • Proportionele effort ten opzichte van risiconiveai

Risicobeoordelingen valideren

Geautomatiseerde volledigheidscontrole

Tidal Control heeft een ingebouwde Test beschikbaar die automatisch controleert of alle risicobeoordeling volledig zijn uitgevoerd:

"All risks should be assessed" test controleert:

  • Inherent risico ingevuld - Likelihood en Impact voor alle risico's
  • Treatment optie gekozen - Reduce/Accept/Transfer/Avoid voor elk risico
  • Restrisico bepaald - Residual risk assessment na treatment
  • Risk appetite ingesteld - Organisatie risicobereidheid geconfigureerd

Test resultaten:

  • Passed - Alle risico's hebben volledige beoordeling
  • Failed - Een of meer risico's missen beoordelingsinformatie
  • Error - Technisch probleem met de test

Overzicht volledigheid controleren

In de Risks overview pagina kun je direct zien welke risico's nog incomplete beoordelingen hebben:

  • Gekleurde risk badges - Tonen inherent en residual risk levels
  • Lege badges - Risico's zonder volledige beoordeling
  • Assessment status kolom - Geeft aan welke risico's nog aandacht nodig hebben
Tip

Systematische aanpak: Gebruik de "All risks should be assessed" test na het uitvoeren van een risicobeoordeling om vast te stellen dat deze volledig is uitgevoerd. Dit ondersteunt compliance met ISO 27001 en andere risicobeheersing standaarden.

Volgende stappen

Na het uitvoeren van risicobeoordeling kun je:

  • Valideer volledigheid met de "All risks should be assessed" test
  • Controls implementeren voor het reduceren van risico's
  • Asset reikwijdte verifiëren voor volledige risicodekking
  • Risico rapportage genereren op management op de hoogte te houden
  • Periodieke reviews plannen voor het monitoren van ontwikkelingen van de risico's
Tip

Start met high-impact risico's: Begin je beoordeling met de risico's die de grootste potentiële impact hebben op je organisatie. Dit geeft het beste resultaat voor je risicobeheersing.