AI Impact Assessment (AIIA)

Systematische evaluatie van risico's en effecten van AI-systemen op individuen, groepen en de samenleving, vereist door ISO 42001 en niet door de EU AI Act.

Een AI Impact Assessment (AIIA) is een gestructureerd proces voor het evalueren van de potentiële risico's en maatschappelijke effecten van kunstmatige-intelligentiesystemen vóór en tijdens de inzet ervan. ISO 42001 verplicht deze beoordelingen als onderdeel van een AI-managementsysteem, met aandacht voor aspecten als bias, transparantie, menselijk toezicht en grondrechten. De EU AI Act kent een apart instrument: de beoordeling van gevolgen voor grondrechten uit artikel 27, die alleen geldt voor bepaalde organisaties die hoog-risico-AI-systemen inzetten.

De AIIA dient zowel als compliance-instrument als risicomanagementtool en helpt organisaties om schade proactief te identificeren en te beperken. Het vertoont parallellen met de Data Protection Impact Assessment (DPIA) onder de AVG en wordt steeds vaker geïntegreerd in bredere governance-, risico- en complianceraamwerken (GRC).

Veelgestelde vragen

Wat is een AI Impact Assessment (AIIA)?
Een AI Impact Assessment is een gestructureerde beoordeling van een AI-systeem vóór en tijdens gebruik: wat het beslist, over wie, met welke gegevens, wat er mis kan gaan, en welke waarborgen en menselijk toezicht aanwezig zijn.
Is een AIIA hetzelfde als de grondrechteneffectbeoordeling (FRIA) uit de AI-verordening?
Nee. De AI-verordening kent een specifieke grondrechteneffectbeoordeling (FRIA) in artikel 27, verplicht voor bepaalde gebruiksverantwoordelijken van AI-systemen met een hoog risico. Een AIIA is een breder instrument — vrijwillig voor bedrijven, maar de Rijksoverheid stelt het verplicht voor haar eigen AI-systemen — dat kan helpen bij de voorbereiding, maar er niet automatisch aan voldoet.
Wanneer voer je een AI Impact Assessment uit?
Voordat een AI-systeem live gaat, en opnieuw als het doel, de data of het model wezenlijk verandert. Een systeem beoordelen dat al in productie is, betekent dat je beslissingen vastlegt in plaats van beïnvloedt.
← Terug naar alle begrippen